Cho các hộ nghèo vay vốn qua Kiva

Bạn muốn làm “từ thiện”? Thậm chí đây là loại từ thiện không mất tiền, mà là cho vay và 99% lấy lại được. Chỉ với $25, bạn có thể giúp rất nhiều hộ nghèo ở các nước đang phát triển đổi đời.

Tôi biết đến Kiva qua blog TS. Lê Hồng Giang và mê luôn ý tưởng này.

“Kiva cổ suý cho micro-finance ở các nước nghèo bằng cách lập ra một website để những nhà hảo tâm ở các nước phát triển (hoặc bất kỳ đâu trên thế giới) có thể góp một khoản tiền nhỏ cho các dự án micro-finance. Ở mỗi nước đang phát triển Kiva xây dựng một mạng lưới local partner, thường là các NGO và các tổ chức xã hội khác có kinh nghiệm trong lĩnh vực micro-finance. Mỗi khi một partner tìm được một dự án cần vay tiền, họ sẽ giúp chủ dự án – thường là những người dân nghèo cần một khoản tiền nhỏ để đầu tư sản xuất/kinh doanh – viết và giới thiệu dự án lên website Kiva. Các nhà hảo tâm, là registered user trên website Kiva, có thể xem danh sách các dự án đang cần vay tiền rồi chọn ra dự án mà họ muốn giúp đỡ bằng cách cho vay một khoản tiền nào đó, tối thiểu là $25. Kiva sẽ nhận tiền rồi chuyển cho local partner để họ giải ngân, theo dõi dự án và thu hồi vốn khi khoản vay đáo hạn. Sau đó các nhà hảo tâm có thể rút vốn của họ ra nhưng đa số lại tiếp tục cho các dự án khác vay.” (Trích Blog Giang Lê)

Nguồn: http://www.kiva.org/about/how/more

Link đến trang Wikipedia tiếng Anhtiếng Việt (tôi đang dịch và tổng hợp bài wiki này).

Link đến group Kiva lending team Vietnam.

Kiva có 3 đối tượng/mục tiêu chính là các dự án nhỏ do phụ nữ quản lý (women-owned business), green-loan, và hỗ trợ giáo dục. Có một số hạng mục vay ở Việt Nam trên Kiva là cho giáo dục, như mua máy tính, hỗ trợ học phí và sách vở cho trẻ em đến trường, nhưng phần lớn vẫn là dự án nhỏ do phụ nữ quản lý, như nuôi gia cầm, lợn thịt, nuôi cá, sản xuất đồ thủ công, buôn bán nhỏ…

Hiện tại (26/6/2014), Việt Nam có 127 dự án thông qua vài tổ chức điều phối, trong đó năng động nhất là Fund for Thanh Hoa Poor Women (FPW), Capital Aid Fund for Employment of the Poor (CEP), Entrepreneurs du Monde – Anh Chi Em, SEDA... Hình thức này nếu được nhân rộng ra các hộ khu vực miền Trung và cả nước thì rất tốt.

Tôi đặt nhiều hi vọng ở các dự án quy mô cấp hộ gia đình kiểu Kiva. Có nhiều nghiên cứu và thực tiễn cũng cho thấy viện trợ cho nước nghèo ở cấp quốc gia không mang lại nhiều hiệu quả như mong đợi. Có rất nhiều lý do, nhưng tôi nghĩ một lý do quan trọng, ngoài việc nó tiêu tốn quá nhiều cho bộ máy hành chính, là việc viện trợ ở tầm vĩ mô không đem lại động lực làm việc cho người nghèo. Họ chỉ nhận tiền từ chính phủ và bản thân không phải hoàn trả lại (chính phủ phải hoàn trả cho nước cho vay), do đó có thể coi tiền như từ trên trời rớt xuống. Trong khi đó, các khoản vay như Kiva là các khoản vay cho từng hộ hoặc từng nhóm hộ, thông qua một NGO điều phối ở địa phương. Bản thân chi phí hành chính hay bôi trơn không có (hoặc rất thấp), ngoài ra người được vay ý thức rất rõ về khoản vay của mình, về tính hiệu quả của công việc mình làm, và họ phải trả lại vốn vay đó trong một khoảng thời gian nhất định. Chỉ riêng điều đó đã tạo nên động lực rất lớn để các hộ nghèo phấn đấu làm việc.

Kiva được rất nhiều nhà hoạt động xã hội ủng hộ, đặc biệt là vợ chồng nhà báo Sheryl Wudunn và Nicholas Kristof (columnist của tờ New York Times). Wudunn cũng là phóng viên gốc Á đầu tiên được giải Pulitzer báo chí. Dưới đây là bài nói chuyện trên TED của Wudunn về bất bình đẳng ở các nước đang phát triển và tầm ảnh hưởng của các can thiệp về tài chính ở mức độ cá nhân với các hộ gia đình nghèo. Trong đó có rất nhiều câu chuyện nhỏ về những phụ nữ nghèo khắp thế giới – cũng nghèo như Việt Nam – đã được giúp đỡ như thế nào từ vài trăm đô la vay được từ các quỹ tài chính vi mô như Kiva.

Bà cho biết, người nghèo không những kiếm được rất ít mà còn tiêu xài không đúng cách. Không may các khoản này lại do đàn ông tiêu. Theo các nghiên cứu, với các hộ gia đình thu nhập dưới $2/ngày – ngưỡng nghèo – thì 2% số tiền mang về đổ vào giáo dục, 20% cho rượu, thuốc lá, chơi gái và hội hè. Chỉ cần chúng ta bỏ 4% của cái này sang cái kia, đổ cho giáo dục hoặc cho phụ nữ đứng ra làm ăn, thì đồng tiền sẽ được sử dụng hiệu quả hơn rất nhiều. Và đây cũng chính là “tôn chỉ” của Kiva.

Như đã nói ở trên, có nhiều học sinh Việt Nam đã được giúp đỡ từ Kiva. Ví dụ gần đây có em Tay Thi Nguyen (Nguyễn Thị Tây?) là trường hợp điển hình Graduate of the Year mà Kristof đưa lên báo New York Times. Sau khi tốt nghiệp, em sẽ về làm giáo viên ở quê nhà. Giáo dục, đặc biệt là giáo dục bậc cao, có thể nói là một trong những cách triệt để nhất để xóa nghèo.

Cách tham gia

Để tham gia, bạn chỉ cần có thẻ Visa, Master, American Express hoặc tương tự. Tuy nhiên, lần đầu cho vay, bạn sẽ không mất tiền và do đó không cần thẻ.

1. Đăng ký một tài khoản Kiva: Accept invitation này. (*)

2. Click vào mục Free Trials sponsored by: Reid Hoffman

Trang web sẽ dẫn bạn đến mục Find a Borrower. Click vào mục đó rồi chọn Browse All Loans, search theo từ khóa “Vietnam” HOẶC  chọn dự án theo link này.

Chọn Lend Now, sau đó chọn sign up bằng Facebook. Vậy là xong!

(*)  Khi có invitation thì cả bạn và tôi sẽ có thêm free $25 credit để cho vay (khoản tiền này sau đó sẽ được hoàn về cho nhà tài trợ Reid Hoffman của Kiva. Ông là nhà đồng sáng lập của LinkedIn và là phó Chủ tịch của Paypal). Khoản bonus này sẽ hết hạn sau 7 ngày, do đó nên check tài khoản Kiva ít nhất mỗi tuần một lần.

Bạn cũng có thể tự tạo account trên Kiva, sau đó vào mục Invite và điền link tới web Kiva của người đã mời bạn (VD trang lender của tôi) thì sẽ được nhận bonus.

Nếu bạn tiếp tục mời bạn bè thì sẽ có bonus và lại được cho vay miễn phí. Do vậy hãy chia sẻ cho bạn bè nhé.

Các đợt vay sau đó (ngoài bonus) có thể thanh toán trực tiếp qua thẻ hoặc qua Paypal.